Zapraszam do najlepszego i najstarszego w polskim internecie serwisu o kotach!

Koty, kotki, koteczki

Pomóż polskim rysiom!

RyśRyś

Ryś, ryś eurazjatycki (Lynx lynx) - ssak z rodziny kotowatych. Opisany po raz pierwszy w 1758 roku pod nazwą Felis lynx.

Charakterystyka ogólna

Ryś pod względem budowy przypomina raczej psa niż kota (długie kończyny i krótki ogon). Głowę ma typowo kocią, okrągłą z trójkątnymi, stosunkowo długimi uszami, zakończonymi charakterystycznymi czarnymi pędzelkami włosów długości 40-50 mm. Oczy są duże, o źrenicy pionowej, barwy szarozielonej. Ogon jest gruby, tępo zakończony, na końcu czarny. Kończyny przednie są pięciopalczaste, tylne czteropalczaste, zakończone ostrymi, mocno zakrzywionymi, wysuwalnymi pazurami. Sierść z wierzchu jest barwy od szarożółtej do ciemno- rudej. Spód ciała jest jaśniejszy, biały lub kremowy. U większości okazów występują na kończynach i bokach ciała cętki, plamy lub kreski czarne bądź ciemnobrązowe. Nie jest to związane ze środowiskiem, bo rysie o sierści plamistej i bez plam występują zarówno w górach, jak i na nizinach. Włos mają rysie miękki, jedwabisty i długi. W zimie u samców są wyraźnie widoczne bokobrody.
 W Polsce pozostało około 200 rysi.

Wymiary

Długość ciała bez ogona 
70 - 130 cm 
Długość ogona 
15 - 40 cm 
Wysokość w kłębie 
50 - 75 cm 
Masa ciała 
15 - 38 kg 

Pokarm

Tam gdzie jest dużo zwierzyny drobnej, podstawę pożywienia rysia stanowią w okresie bezśnieżnym zające, króliki, kuraki leśne, w zimie zaś zwierzyna płowa. W Polsce z powodu niedoboru zwierzyny drobnej podstawę jego pożywienia stanowią sarny i jelenie, rzadko warchlaki. Ryś potrafi przy tym wyspecjalizować się w żywieniu poszczególnymi gatunkami zwierząt.

Rozród

Ciąża trwa około 67-74 dni, w miocie jest od 1 do 4 , wyjątkowo 6 kociąt. Kocięta ważą około 290 g, otwierają oczy między 24 i 30 dniem życia; ssą do 3-6 miesięcy. Samodzielność osiągają przed upływem 1 roku życia; samice dojrzewają płciowo w wieku od 9 miesięcy do 1,5 roku, samce później, w wieku od 1,5-2 lat.

Długość życia

Na wolności rysie żyją 14-17 lat.

Tryb życia

Prowadzą samotniczy, nocny tryb życia. Rewiry samców są większe niż rewiry samic; rewir jednego samca może zachodzić na rewiry 2-3 samic. W trakcie poszukiwania jedzenia rysie przemierzają średnio 7 km w czasie jednej nocy; wbrew utartym poglądom ryś nie czatuje na ofiarę na gałęzi, ale aktywnie jej poszukuje. Samice z młodymi mogą polować również za dnia.

Siedlisko

Stare drzewostany o gęstym podszycie, zarówno górskie jak i nizinne; w zależności od obfitości siedliska, rewir rysia eurazjatyckiego może się wahać od 130 km² do 1400 km². 

Występowanie

Pierwotnie zasięg rysia obejmował obszar od Pirenejów po Kamczatkę, od Bałkanów po Skandynawię i od Turcji po Kaszmir i Tybet. Obecny naturalny zasięg gatunku nie obejmuje krajów Europy Zachodniej. Od lat siedemdziesiątych zasięg ponownie zaczął się rozszerzać dzięki reintrodukcji na obszarach Szwajcarii, Austrii, Czech, Francji i Słowenii. W Skandynawii obserwuje się rozprzestrzenianie tego gatunku poza koło podbiegunowe. Wyróżnia się następujące podgatunki rysia:

Lynx lynx lynx – Półwysep Skandynawski, Niż Europejski, Europa Zachodnia (w tym Polska: Puszcza Białowieska, Puszcza Kampinoska, Beskid Sądecki, Bieszczady), Europa Wschodnia i (Syberia). 
Lynx lynx carpathica – Karpaty, w tym ich polską część 
Lynx lynx dinniki – Kaukaz, Iran i Azja Mniejsza 
Lynx lynx isabellinus – Turkmenistan, Afganistan, Pakistan, północne Indie, Himalaje i Tybet 
Lynx lynx koslovi – południowa Syberia, wybrzeża Bajkału i północna Mongolia 
Lynx lynx sardiniae † – Sardynia, wymarły 
Lynx lynx wrangeli – wschodnia Syberia, w tym góry Stanowe 
Lynx lynx stroganovi – wybrzeża Amuru 
Wg niektórych starszych systemów do rysia eurazjatyckiego zaliczano też rysia kanadyjskiego i iberyjskiego. Dokładniejsze badania pozwoliły na wydzielenie tych taksonów jako osobnych gatunków.

Status rysia eurazjatyckiego jest różny w zależności od obszaru:

  • Francja: wytępiony ok. 1900 roku, obecnie reintrodukowany w Wogezach i Pirenejach. 

  • Niemcy: wytępiony w 1850. W latach 90. XX wieku reintrodukowany w Lesie Bawarskim i Harzu. W roku 2002 stwierdzono pierwszy miot dzikich rysi na terenie Niemiec. 

  • Szwajcaria: wyginął w roku 1915, reintrodukowany w roku 1971; z obszaru Szwajcarii rysie przewędrowały do Austrii, gdzie już od dawna były wytrzebione. 

  • Polska: rysie zamieszkują Puszczę Białowieską, Karpaty i Puszczę Kampinoską, gdzie zostały reintrodukowane pod koniec XX wieku. W latach osiemdziesiątych XX wieku pojawiły się na Roztoczu i w Puszczy Solskiej, prawdopodobnie wędrując od strony Bieszczadów. 

  • Karpaty: na tym górzystym obszarze od Czech do Rumunii żyje ok. 2200 rysi. 

  • Półwysep Bałkański: w Serbii, Macedonii, Albanii i Grecji żyje w sumie około 50 rysi; ta niemal wymarła populacja ma szansę zostać zasilona przez rysie migrujące z obszaru Słowenii. 

  • Skandynawia: W Norwegii, Szwecji i Finlandii żyje w sumie około 2500 rysi. Skandynawskie rysie były bliskie wyginięcia, ale ich liczebność zwiększyła się dzięki ochronie. W międzyczasie zniesiono zakaz polowania na te zwierzęta. 

  • Rosja: ponad 90% wszystkich rysi eurazjatyckich zamieszkuje lasy Syberii. Ich zasięg obejmuje obszar od zachodnich granic Rosji do wyspy Sachalin na Pacyfiku. 

  • Azja Środkowa: rysie występują też naturalnie w Chinach, w prowincjach Gansu, Qinghai, Syczuan i Shaanxi, a także w Mongolii, Uzbekistanie, Kazachstanie, Turkmenistanie, Kirgistanie i Tadżykistanie.

Ciekawostki

"Ryś" to słowo prasłowiańskie, dziś moglibyśmy je przetłumaczyć jako "szybki" - por. "ruszyć rysią" - ruszyć szybko. Rysia nazywano też ryścem, ale później (od XVI wieku) nazwa ta została zarezerwowana dla lamparta.

Młody ryś

Dane i zdjęcia dzięki:
http://pl.wikipedia.org

 

Dzikie Koty - spis stron

Strona główna

 

Twoja wyszukiwarka

Podziękowania  |  Regulamin strony  |  O nas  |  Kontakt

Copyright © 1999-2011 Cats'n'Kittens. All Rights Reserved.